Mitigatieplan en omgevingsvergunning

Van onderzoek naar vergunning

Het onderzoek is één ding, de vergunning een volgende stap. Uit een quickscan of nader onderzoek blijkt óf er beschermde soorten in het geding zijn. Is dat zo, en kunt u het effect niet wegnemen, dan mag u pas aan de slag met een omgevingsvergunning op zak.

Wij stellen het activiteitenplan en het mitigatieplan op en verzorgen de aanvraag bij het bevoegd gezag. Voor grotere gebieden en vastgoedportefeuilles is een gebiedsgerichte aanpak vaak efficiënter dan losse trajecten per project.

Vale vleermuis in rust tegen een lichte ondergrond

Heet het nog een ontheffing?

Nee. Onder de Omgevingswet bestaat de ontheffing niet meer. De wet spreekt niet langer over verbodsbepalingen waarvoor een ontheffing wordt verleend, maar over schadelijke handelingen die een vergunningplichtig geval opleveren. Wat u aanvraagt heet nu een omgevingsvergunning voor een flora- en fauna-activiteit, in de praktijk afgekort tot omgevingsvergunning ffa. Wat er verder veranderde bij de overgang van de Wet natuurbescherming naar de Omgevingswet staat op een eigen pagina.

Dat is meer dan een naamswijziging. Waar de oude ontheffing losstond, is de vergunning nu onderdeel van het bredere omgevingsrecht: u kunt hem enkelvoudig aanvragen of meenemen in een meervoudige aanvraag samen met bijvoorbeeld de bouwactiviteit. Welk bestuursorgaan bevoegd is, verschilt bovendien per activiteit. Voor een flora- en fauna-activiteit is dat doorgaans de provincie, voor een Natura 2000-activiteit kan dat anders liggen.

Komt u een adviesbureau of een gemeenteambtenaar tegen die nog over een ontheffing spreekt, dan is dat begrijpelijk maar verouderd. In onze rapportages gebruiken wij de terminologie van de wet, zodat uw aanvraag niet op woordkeus struikelt.

Wanneer heeft u werkelijk een vergunning nodig

Lang niet elk onderzoek met een beschermde soort loopt uit op een vergunning. Er zijn vier uitwegen, en die worden in deze volgorde beoordeeld. Let op: een gemeentelijke vergunning, ook een bopa, dekt dit spoor niet af.

1. Vrijgesteld door de provincie

Voor de nationaal beschermde soorten kan de provincie in haar omgevingsverordening bepaalde handelingen vergunningvrij aanwijzen, bijvoorbeeld bij ruimtelijke ontwikkeling. Welke soorten dat zijn verschilt per provincie. De zorgplicht blijft ook dan onverkort gelden.

2. Werken onder een gedragscode

Is er voor uw sector een goedgekeurde gedragscode, dan kunt u daaronder werken zonder vergunning, mits u de voorschriften aantoonbaar naleeft. Dit speelt vooral bij bestendig beheer en onderhoud, niet bij nieuwe aanleg. Particuliere sloop en nieuwbouw kennen geen sector-gedragscode.

3. Effect wegnemen met maatregelen

Kunt u de schadelijke handeling voorkomen, bijvoorbeeld door buiten het broedseizoen te werken of het werkgebied vooraf ontoegankelijk te maken, dan is er geen vergunningplichtig geval. Dit is vaak de snelste en goedkoopste route, mits het planning technisch haalbaar is.

4. Vergunning aanvragen

Blijft er een effect over op een verblijfplaats, nest of standplaats, dan is een omgevingsvergunning ffa nodig. U onderbouwt dan een wettelijk belang, toont aan dat er geen alternatief is en dat de staat van instandhouding niet verslechtert.

Wij lopen deze volgorde bij elk project expliciet af. Een vergunningtraject dat vermijdbaar was met een aangepaste planning kost u onnodig geld en maanden doorlooptijd. Andersom is het net zo schadelijk om een vergunningplicht weg te redeneren: dat komt bij handhaving of bij de verkoop van het pand alsnog boven tafel.

Houd rekening met leges

Naast onderzoek en advies betaalt u leges aan het bevoegd gezag, voordat uw aanvraag in behandeling wordt genomen. Dat is een aparte kostenpost die vooraf zelden ter sprake komt.

De hoogte verschilt sterk per provincie. Waar het ene bevoegd gezag voor een flora- en fauna-activiteit aanzienlijke leges rekent, heft het andere niets. Sommige provincies kennen bovendien een apart, veel lager tarief voor een enkele woning. Het maakt dus uit waar uw project ligt, en of de aanvraag via de provincie of via de gemeente loopt.

Wij brengen dit bij de offerte in kaart, zodat u weet waar u aan toe bent voordat het traject begint. Zie ook: waar de kosten van afhangen. De legesverordening van uw bevoegd gezag is daarbij leidend en die wordt jaarlijks gewijzigd.

Wat wij verzorgen

Activiteitenplan

De inhoudelijke onderbouwing van uw aanvraag: welke soorten, welk effect, welk wettelijk belang, waarom er geen bevredigend alternatief is en waarom de staat van instandhouding niet verslechtert.

Mitigatieplan

De maatregelen die het effect beperken en compenseren, met aantallen, locaties, tijdvenster en gewenningsperiode. Wij baseren die op de BIJ12-kennisdocumenten, zodat het bevoegd gezag ze herkent.

Cumulatietoets

Bij de beoordeling telt niet alleen uw project, maar het opgetelde effect van meerdere ingrepen op dezelfde populatie. Wij brengen in kaart wat er in de omgeving speelt en hoe dat op uw aanvraag doorwerkt.

De aanvraag zelf

Indienen bij het juiste bevoegd gezag, met de indieningsvereisten uit de Omgevingsregeling, en het aanspreekpunt zijn bij vragen tijdens de behandeling.

Soortenmanagementplan

Voor gemeenten, woningcorporaties en vastgoedeigenaren met meerdere panden. Eén gebiedsgericht plan in plaats van tientallen losse trajecten, met langjarige zekerheid voor uw hele portefeuille.

Begeleiding in de uitvoering

Een vergunning schrijft maatregelen voor die daadwerkelijk moeten worden uitgevoerd en vaak gecontroleerd. Wij verzorgen het toezicht en de oplevering, zodat u aantoonbaar aan de voorschriften voldoet.

Veelgestelde vragen

Wat is een mitigatieplan en wanneer hoort dat bij de aanvraag?

Een mitigatieplan beschrijft de maatregelen waarmee u de schade aan een beschermde soort beperkt en compenseert. Het hoort bij de aanvraag zodra er een effect op een verblijfplaats, nest of standplaats overblijft dat u niet met planning kunt wegnemen. Zonder mitigatieplan is een aanvraag niet compleet en neemt het bevoegd gezag hem niet in behandeling.

Hoe lang duurt een vergunningtraject?

Reken op een aanzienlijke doorlooptijd. De onderzoeken die aan de aanvraag voorafgaan zijn gebonden aan het seizoen, en bij vleermuizen beslaat het protocol een groot deel van het jaar. Daarna volgt de behandeling bij het bevoegd gezag. Wij geven bij de start een realistische planning en beloven geen datum die van een ander afhangt.

Kan ik alvast beginnen en de vergunning later regelen?

Nee. Voert u een schadelijke handeling uit zonder de vereiste vergunning, dan is dat een overtreding, ook als de vergunning achteraf verleend zou zijn. Bij handhaving kan het werk worden stilgelegd. Bovendien vraagt een koper of financier later vaak om het dossier.

Wij hebben veel panden. Moeten wij voor elk pand apart een traject doorlopen?

Dat hoeft niet. Met een soortenmanagementplan onderzoekt u een heel gebied of een hele portefeuille in één keer en werkt u daarna onder één plan met bijbehorende vergunning. Voor gemeenten en woningcorporaties met een isolatie- of renovatieopgave is dat vrijwel altijd voordeliger dan losse aanvragen.

Wij isoleren alleen de spouwmuur. Geldt dit dan ook?

Ja. Spouwmuren zijn een veelgebruikte verblijfplaats van gebouwbewonende vleermuissoorten, en na-isolatie sluit die verblijfplaats permanent af. Juist bij na-isolatie en renovatie is vooraf onderzoek nodig. Er is een landelijke leidraad voor deze situatie en die volgen wij.

Geldt de zorgplicht ook als ik geen vergunning nodig heb?

Ja, altijd. De zorgplicht schrijft voor dat u vooraf nagaat of er beschermde soorten aanwezig kunnen zijn, en dat u schade voorkomt of beperkt. Dat is precies waarom een quickscan ook zinvol is wanneer er uiteindelijk geen vergunning nodig blijkt.

Mitigatieplan, vergunning en soortenmanagement